Buddhist and Economy

The final goal in Buddhism is the Nibbāna. Both  the  laities  and  the  monks  are  in  the  same  way  to  Nibbāna. The  laities  try  to  attain  Nibbāna  slowly,  while  monks  are  in  a  hurry  to  attain  Nibbāna.

According to the Western view, Buddhism is an ascetic tradition. Therefore they should practice meditation. The  practice  of  meditation  should  be  done  alone  by  associating  forests,  or  empty  places  etc. To search practices economy is not applied. However,  they  have  not  considered  the  laities  who  supply  four  requisites  to  the  Buddhist  ascetics.

According  to  Buddhism,  economy  is  very  important  to  lead  the  happy  life. The Noble Eightfold Path is also formed concerning the economy. That’s  why  the  fifth  path  factor  is  named  as  Sammā Ājīva  (Right  Living). Right living is applied to the Ariyasāvaka

 “Katamo  cāvuso  sammā  ājīvo

Idāvuso  ariyasāvako  micchā  ājīvaṁ  …… “

In  Budddhism  the  value  of  wealth  is  given  in  many places. Asamasamaya  Sutta  of  Anguttara  Nikāya  states  that  if  there  is  any  disaster  in  the  society,  it  is  not  the  time  to  practice  meditation. Therefore  even  the  Buddha  has  advised his  disciples  to  be  considered  the  situation. This  is  stated  by  the  Buddha  because  he  has  stated  that  the  four  requisites  should  be  offered  by  the  laities  to  the  monks. In  Gīhisāmicipaṭipadā  Sutta  of  Anguttara  Nikāya  gives  detailed  accounts  in  this  regard.

As  the  leader  of  the  Buddhist  dispensation,  the  Buddha  has  expected  the  well-being  of  the  disciples. In  Sabbāsa  Sutta,  Buddha  has  mentioned  that   the  monks  should  be  consumed  to  keep  the  body  healthy  for  attaining  Nibbāna. The  practice  of  celibacy  should  be  continued  by  feeding  the  body  ( imassa  kāyassa  ṭhitiyā  yāpanāya  vihiṁsuparatiyā  brahmacriyānuggahāya ). 

            Buddhism  concerns  not  only  the  economical  development  of  the  individual  but  also  the inner development. In the Dvi-Cakkhu Sutta, it is mentioned that the individual should have two eyes. Buddha has similarly one eye to the economical  background,  the  other  eye  to  the  moral  background. These facts are discussed in details in Vaddhī Sutta. In the Sutta ten facts are given. Out  of  them  five  represent  the  economical  development  while  the  remaining  five  represent  the  moral  background  of  the  individual. The first five are given below:

1. Ketthavatthāhi              Vaddhati   (possession of land and goods)

2. Dhanadhaññena            Vaddhati   (wealth)

3. Puttadārehi                      Vaddhati   (wife and children)

4. Dasakammakarāporisehi         Vaddhati   (servants)

5. Catuppadehi                             Vaddhati   (four-footed animals)

If  the  person  has  the  above-mentioned  five  facts,  he  is  a  wealthy  person. However, in Buddhism there are accepted moral backgrounds also. If  he  has  enough  money  and  doesn’t  have  good  moral  background,  he  is  a  man  with  one  eye  as  it  is  mentioned  in  Dvi-Cakkhu  Sutta.

The morality is highly accepted in Buddhism. Therefore, it is introduced even for the wealthier person. Vaddhī  Sutta  introduced  five  facts  to  develop  the  moral  background  of  the  individual. They  are  (1)Saddhā  (faith)  (2)Sīla  (morality)  (3)Suta        (listening)  (4)Cāga  (generosity)  (5)Paññā  (wisdom)

The  person  is  rich  with  the  facts  mentioned  above  is  a  person  with  good  moral  behavior. However,  both  economical  and  moral  background  are  expected  in  Buddhism.

Cakkavattisīhanāda  Sutta  of  Dīghanikāya  states  that  the  social  disharmony  is  occurred  because  of  poverty. To  fill  the  gap  there  are  introduced  giving  different  kinds  of  help  to  the  poor. As  the  government  it  can  produce  the  equipments  to  the  farmers,  carpenters, etc. And  for  the  traders  the  government  can  produce  a  place  to  sell  what  the  people  need.

               The  general  interpretation  of  Economics  is  “ It  is  the  social  science  that  studies  production,  distribution  and  consumption  of  goods  and  services”. In  Buddhism  production,  distribution  and  consumption  of  goods  and  services  are  discussed. The  difference  between  Buddhist  economics  and  the  subject  economy  is  the  ethical  basis. In Buddhism, the priority is given to the morality (Sīla). All the Buddhists should follow the Noble Eightfold Path. When an individual follows the  Path  from  beginning  to  the  end,  he comes  to  the  5^th  path  factor,  Sammā  Ājīva  (right  living). The  generally  accepted  view  of  Sammā  Ājīva  is  abstaining  from  wrong  way  of  trading. Accordingly,  the fivefold  of  wrong  trading  are  (1)Satta   Vanijjha   (selling  animals)  (2)Sattha Vanijjha  (selling  weapons)  (3)Visa    Vanijjha  (selling  poisons)  (4)Maṇsa Vanijjha  (selling  fish  and  flesh)  (5)Majjha Vanijjha                                   (selling  liquor)

               As  the  traders  they  should  not  seek  wealth  through  fivefold  wrong  trading.Buddha  has  mentioned  several  occupations  that  do  not  harm  to  the society. They  are  (1)Farming  (2)Trading  (3)Cattle  keeping  (4)Government  service  (5)Occupation  on  skills

              In  Kāmabhogi  Sutta  of  Anguttara  Nikāya  states  how  one  should  earn  money. In  that  Sutta,  the  five  ways  are  given:  (1)Seek  after  wealth  lawfully  (2)Make  himself  happy  and  cheerful  (3)Share  his  wealth  with  others  (4)Do  meritorious  deeds  (5)Make  use  of  his  wealth  without  greed  and  longing,  without  infatuation,  heedful  of  the  danger  and  alive  to  his  own  salvation. According  to  the  facts  mentioned  above  not  only  they  direct  the  person  to  the  production  but  also  to  the  consumption  and  distribution.

What is Philosophy?

What is philosophy? Is a difficult question to be answer? We can help this question to be answered meanly three approaches.

1. To understand and defined philosophy.

2. To study the history of western and eastern philosophy.

3. To study the nature and scope of philosophy.

As the team has its roots in the language of ancient Greeks, The definition can start with it. Philosophy means love of wisdom or Love of knowledge. Wisdom is some short of knowledge which give the real understand.

The idea of philosophy and west has not been parallel to that an India. India philosophers never contact with why they experience to known the reality they believe that they should have a deep understanding of the man and universe. According to Greek philosopher Plato, philosophy is the mutant of all science in Greek philosophy all science will study another subject of philosophy. Many philosophers defined their idea of it.

According to the (1) Aristotle philosophy is the sciences which consider truth he calls the subject first philosophy.

2.      Herbert Spencer describe philosophy as concerned with everything is Universe science.

3.      John Dewey, philosophy signified achievable a wisdom that would influence the contact of life.

4.      Cicero describes philosophy virtues and maimed.

5.      Karl mars, so far philosopher had interpretive the world but the point is to change it.

6.      Plato, philosophy is way of living and die.

The feel of philosophy is a vase one if include everything. However, no philosophy can grasp everything at one philosophy is consider traditionally dell with the following area.

1. Metaphysics (beyond)

2. Epistemology (the theory of knowledge)

3. Ethics (Moral philosophy)

4. Logic (reasoning).

5. Philosophy of mind.

Although different definitions are given to explain philosophy and religion basically they do not contradict each other. Philosophy and Religion are the two moons under the man apprehend universe. Philosophy and Religion may differ to some extent but in fact they are complementary to each other. A man needs a better philosophy and a better religion.

Philosophy and Religion have only one purpose that it is seeking unity and through diversity. In philosophy the purpose of is peace, harmony, adjustment, salvation philosophy and religion. It is and interlace and logically interpretation of religion experience.

Most philosophy incorporate religious beyond in the wide senses connect with a reality beyond appearing and the senses. They have provided philosophy of religion. Sometime certain religions are interview using the objective of philosophy. Therefore, modern scholars identified that philosophical think may include certain religion. Philosophy of religion is the philosophical examination of the central think and concern involved in religion tradition it include all the main area of philosophy it include an investigation into the religious significant historical even and general feature of society.

The philosophy of religion is not an organ of religious teaching. Religious practices, rituals, worship, prayer, etc. Need not to be undertaken from the standpoint of philosophy of religion. All these are the activity of religion like the religious teaching, but philosophy of religion. We have to observe philosophical aspects of all these organs of religion.

Philosophical studies of religion is a methodology use and religious of study it means many a section about history the nature and limited of religious experience. Theology means also benefited from philosophy of religion at least two areas…

1. Historically theology has been influenced by philosophy.

2. Philosophy clarified, evaluable and compare religious believe.

For the Greeks Plato and Aristotle wonder was the beginning of philosophy from such wonder according to Plato emerge religious knowledge that also was mediate through idea. Aristotle, on the other hand, impress with the original life and man and animal. Two as his fundamental category in this contents God was thought of as pure form as final and as prime mover. This philosophical concept was used by christen theologians like ST.thomas Aquinas.

Rene Decaters, the further of modern philosophy is significant intends of his reaction against to the authority this famous statement is the authority in inquiry knowledge this notion was used later theology

Immanuel Kant has been called the second founder of modern philosopher with him philosophy become to take and interest and human knowledge it verities scope and limited though he was incline to interpret all religious essential inter of morality the believing God was justified as the holding of regulative idea that bring coherence into all of man’s thinking. Gorge Hegal came to regard the universe in it cultural social and political progress as but manifestation in time of unchanging absolute spirit is a God.

ေကာင္းမႈျပဳရန္မေနွးသင့္

ေဇတ၀န္ေက်ာင္းေတာ္၌ ဘုရားရွင္သီတင္းသံုးေနေတာ္မူစဥ္ တစ္ထည္တည္းသာရွိေသာ အေပၚရံုပုဆိုးကို လွဴဒါန္းေသာ ပုဏၰားကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ဤ ေဒသနာေတာ္ကို ေဟာၾကားေတာမူ၏။ သာ၀တၳိၿမိဳ႕ေတာ္မွ ပုဏၰားလင္မယားနွစ္ေယာက္တို႔တြင္ ခါး၀တ္တစ္ထည္စီသာ ရိွၾက၏။ အေပၚရံုပုဆိုးကား နွစ္ေယာက္လံုးအတြက္ တစ္ထည္တည္းသာ ရွိၾက၏။ ထိုသို႔ျဖစ္၍ သူ႔ကို လူအမ်ားက ဧကသာဋကပုဏၰားဟုုေခၚၾက၏။ သူတို႔မွာ အေပၚရံုတထည္တည္းသာ ရွိၾကသျဖင့္ နွစ္ေယာက္စလံုး အျပင္မထြက္နိုင္ေပ။ အေပၚရံုပုဆိုးကို တစ္ေယာက္က ျခံဳ၍ ထြက္သြားလွ်င္ တစ္ေယာက္မွာ အိမ္ထဲတြင္ ေနရစ္ရေလသည္။

တစ္ေန႔သ၌ ေဇတ၀န္ေက်ာင္းေတာ္တြင္ တရားပြဲႀကီးက်င္းပေလရာ နွစ္ေယာက္စလံုး တရားနာရန္ သြားလိုပါေသာ္လည္း သြား၍ မျဖစ္နိုင္သျဖင့္ ေန႔ခင္းမွာ ပုဏၰားမသြား၍ တရားနာ၏။ ညတရားပြဲမွာကား ပုဏၰားတရားနာခြင့္ရ၏။ ပုဏၰားသည္ ဘုရားရွင္၏ တရားေတာ္ကို ၾကားနာရရင္း တစ္ကိုယ္လံုးတြင္ နွစ္သိမ့္ျခင္းပီတိတို႔ ပ်ံ႕နွ႔ံကာ တစ္ထည္တည္းရွိေသာ အေပၚရံုကို လွဴခ်င္ေသာ သဒၶါတရား ေပၚေပါက္လာ၏။ ထိုသဒၶါတရားေနာက္တြင္ မလွဴရက္ေသာ နွေမ်ာတြန႔္တိုစိတ္မ်ားက လြမ္းမိုးလာၾက၏။ ဤသို႔ျဖင့္ လွဴခ်င္ေသာ သဒၶါတရားေပၚလိုက္၊ မလွဴခ်င္ေသာ ၀န္တိုစိတ္မ်ား ေပၚလိုုက္ျဖင့္ ညဥ့္ဦးယာမ္ သန္းေခါင္ယာမ္တို႔ကို ေက်ာ္လြန္သြားခဲ့၏။ ပစၧိမယာမ္သို႔ေရာက္၍ လွဴလိုေသာသဒၶါတရားေလး ေပၚေပါက္လာသည္တြင္ကား ပုဏၰားသည္ မိမ္ိစိတ္ကို တိတိျပတ္ျပတ္ဆံုးျဖတ္ၿပီးလွ်င္ တစ္ထည္းေသာ အေပၚရံု ပုဆိုးကို ဘုရားရွင္ ေျခေတာ္ရင္းသို႔ခ်ကာ “ငါေအာင္ၿပီ၊ ငါေအာင္ၿပီ” ဟူ၍ သံုးႀကိမ္တိုင္တိုင္ ေၾကြးေၾကာ္လိုက္ေလသည္။

ထိုတရားပြဲ၌ ေကာသလမင္းႀကီးလည္း တရားနာလ်က္ရွိရာ ထိုအသံကို ၾကားရသျဖင့္ “ဘာကို ေအာင္သနည္း” ဟု မင္းခ်င္းတို႔အား ေမးျမန္းေစ၏။ ပုဏၰားထံမွ အေၾကာင္းမွန္ကို သိရေသာအခါ “ျပဳနိုင္ခဲေသာ အမႈကို ျပဳေပစြ”ဟု ဆိုကာ  ပုဏၰားအား ပုဆုိးတစ္စံုကို ဆုခ်၏။ ပုဏၰားကလည္း ဆုကိုခံယူၿပီးလွ်င္ ဘုရားရွင္ထံ ဆက္ကပ္လုိုက္၏။ မင္းႀကီးကလည္း တစ္ဆထက္တစ္ဆတက္၍ ဆုခ်ျပန္၏။ ပုဏၰားကလည္း ဆုရေလသမွ်ကို ဘုရားရွင္ထံခ်ည္း လွဴဒါန္း၏။ တစ္ဖန္ တစ္ဆတက္၍ ပုဆိုးသံုးဆယ့္နွစ္စံု ဆိုခ်သည္တြင္ကား မင္းႀကီး၏ အထင္လြဲမႈကို မခံရေစရန္ နွစ္စံုကို မိမိတို႔လင္မယားအတြက္ ယူ၍ က်န္ေသာ ပုဆိုးအစံုသံုးဆယ္က လွဴဒါန္းလိုက္၏။ တစ္ဖန္ ေကာသလမင္းႀကီးက ကမၺလာနွစ္ထည္ကို ဘုရားရွင္သီတင္းသံုးေသာ ေနရာ၏အထက္တြင္ မ်က္နွာၾကက္ ၾကက္၍ တစ္ထည္တည္းကိုကား မိမိအိမ္သို႔ ဆြမ္းခံၾကြေသာ ရဟန္းထိုင္ေသာ ေနရာ၏ အထက္တြင္ မ်က္နွာၾကက္ ၾကက္ထားလိုက္ေလသည္။

ေကာသလမင္းႀကီးသည္ ညေနခ်မ္းအခ်ိန္၌ ဘုရားရွင္ထံသြားေရာက္ဖူးျမင္ကာ မိမိဆုခ်ထားေသာ ကမၺလာျဖင့္ မ်က္နွာၾကက္ ထားသည္ကို ေတြ႔ျမင္ရသျဖင့္ ဆင္ေလးစီး၊ ျမင္းေလးစီး၊ အသျပာေလးေထာင္၊ မိန္းမေလးေယာက္၊ ကၽြန္မေလးေယာက္၊ ကၽြန္ေယာက်္ားးေလးေလးေယာက္၊ ရြာႀကီးေလးရြာဟူေသာ ေလးခုနွစ္လီဆုေတာ္ႀကီးမ်ားကို ခ်ီးျမင့္လိုက္ေလသည္။ တရားသဘင္၌ ရဟန္းတို႔သည္ ဧကသာဋကပုဏၰား၏ ကုသိုလ္ကံ အက်ိဳးေပးေကာင္းပံုကို ေျပာဆိုေနၾကစဥ္ ဘုရားရွင္ ၾကြလာေတာ္မူၿပီးလွ်င္ ထုိစကားနွင့္ ဆက္စပ္၍ တရားစကား ေဟာၾကားေတာ္မူလိုသျဖင့္ ေအာက္ပါေဒသနာေတာ္ကို ေဟာၾကားေတာ္မူေလသည္။

စိတ္သည္ မေကာင္းမႈ၌ ေမြ႔ေလွ်ာ္တတ္၏။ မေကာင္းမႈ ျပဳေသာသူအား နုံ႔ေနွးတတ္ရကား ထိုစိတ္ကို မေကာင္းမႈမွ တားျမစ္ရာ၏။ ကိုသိုလ္ေကာင္းမႈကို ေစာစြာလွ်င္ ျပဳရာ၏။

Let's we thinking about Kamma.

We should know who is leader in our mind. Kamma, literally, means action; but in its ultimate sense, it means the meritorious and demeritorious volition (kusala Akusala Centanā) Kamma constitutes both good and evil. Good begets good. Like attracts like. This is the law if Kamma. We reap what we have sown. What we sown now we shall reap somewhere or some when. In one sense we are the result of what we were; we will be the result of what we are. In another sense, we are not totally the result of what we were; we will not absolutely be the result of what we are. For instance, a criminal today may be a saint tomorrow.

Buddhism attributes this variation to Kamma, but it does not assert everything is due to Kamma. If everything were due to Kamma, a man must ever be bad, for it is his Kamma to be bad. One need not consult a physician to be cured of a disease, for if one's Kamma is such one will be cured. According to Buddhism, there are five orders or processes (Niyāmas) which operate in the physical and mental realms.

1.    Kamma Niyāma, order of act and result, for example, desirable and undesirable acts produce corresponding good and bad results.

2.    Utu Niyāma, physical (inorganic) order, for example, seasonal phenomena of wind and rains.

3.    Bīja Niyāma, order of germs of seeds (physical organic order) for example, rice produced from rice-seed, sugary taste from sugar cane or honey, etc. the scientific theory of cells and genes and the physical similarity of twins be ascribed to this order.

4.    Citta Niyāma, order of mind or psychic law, for example processes of consciousness ( Citta Vithi) power of mind, etc.

5.    Dhamma Niyāma, order of the norm, for example, the natural phenomena occurring at the advent of a Buddhisatta in his last birth, gravitation, etc.

Every mental or physical phenomenon could be explained by these all-embracing five orders or processes which are laws in themselves. Kamma is, therefore, only one of the five orders that prevail, in the universe. It is a law in itself, but it does not thereby follow that there should be a law-giver. Ordinary laws of nature, like gravitation, need no law-giver. It operates in its own field without the intervention of an external independent ruling agency.

Nobody, for instance, has decreed that fire should burn. Nobody has commanded that water could seek its own level. No scientist has ordered that water should consist of H2O, and that coldness should be one of its properties. There are their intrinsic characteristics. Kamma is neither fate nor predestination imposed upon us by some mysterious unknown power to which we must helplessly submit ourselves. It is one's own doing reaching on one self, and so one has the possibility to divert the course of Kamma to some extent. How for one diverts it depends on oneself.

It must also be said that such phraseology as rewards and punishments should not be allowed to enter into discussions concerning the problem if Kamma. For Buddhism does not recognize an almighty being who rules his subjects and rewards and punishes them accordingly. Buddhists, on the contrary, believe that sorrow and happiness one experience is the natural outcome of one's own good and bad actions. It should be stated that Kamma has both the containable and the retributive principle. Inherent in Kamma is the potentiality of producing its due effect. The cause produces the effect; the effect explains the cause. Seed produces the fruit; the fruit explains the seed as both are interrelated. Even so Kamma and its effect are interrelated; “the effect already blooms in the cause.

A Buddhist who is full convinced of the doctrine of Kamma does not prey to another to be saved but confidently relies on himself for his purification because it teaches individual responsibility. It is this doctrine of Kamma that gives him consolation, hope, self-reliance and moral courage. It is this belief in Kamma “that validates his effort, kindles his enthusiasm,” makes his ever kind, tolerant and considerate. It is also this firm belief in Kamma that prompts him to refrain from evil, do well and be good without being frightened of any punishment or tempted by any reward. It is this doctrine of Kamma that can explain the problem of suffering, the mystery of so-called fate or predestination of other religions and above all the inequality of mankind. “Kamma and rebirth are accepted as axiomatic.

(May you be free from all suffer.)

                           From- Buddhism in a Nutshell.

အခိ်န္မွန္မွန္အလုပ္လုပ္ျခင္း၏ တန္ဖိုးကို ဘုရားရွင္ျပေတာ္မူျခင္း

ျမတ္စြာဘုရားရွင္သည္ သတၱ၀ါအားလံုးအက်ိဳးစီးပြားမ်ားေစရန္ ပြင့္ထြန္းေပၚေပါက္ေတာ္မူလာရသည္။ မိမိတစ္ဦးတည္း အက်ိဳးအတြက္ဆိုရပါမူ ျမတ္ဘုရားရွင္သည္ ဖလသမာပတ္၀င္စား၍ ခ်မ္းသာစြာေနေတာ္မူနိဳင္ ေသာ္လည္း ေနေတာ္မမူအား သတၱ၀ါမ်ားအတြက္ မေနမနားႀကိဳးစားေတာ္မူခဲ့သည္။  ဘုရားရွင္၏ ေန႕စဥ္လုပ္ ငန္း ကိုေလ့လာၾကည့္လွ်င္ပင္ သိနိဳင္မည္ျဖစ္၏။

တေန႕တာအခ်ိန္ကို ငါးပိုင္းပိုင္း၍ သူ႕အခ်ိန္ႏွင့္သူ မလစ္လပ္ေစရေအာင္ ေန႕စဥ္ႏွင့္အမွ် ေဆာင္ရြက္ ေတာ္မူသည္။ နံနက္ခင္းလုပ္ငန္း၊ဆြမ္းစားၿပီးခ်ိန္လုပ္ငန္း၊ ညဥ့္ဦးယံလုပ္ငန္း သန္းေခါင္ ယံလုပ္ငန္း၊ မိုးေသာက္ယံလုပ္ငန္းဟူ၍ တစ္ေန႕တာ ေဆာင္ရြက္ဖြယ္ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ငါးပိုင္းပိုင္း၍ ေန႕စဥ္ ေဆာင္ရြက္ေတာ္မူသည္။

ျမတ္စြာဘုရားရွင္သည္ အရုဏ္တက္ခ်ိန္ေစာေစာ အိပ္ရာမွထေတာ္မူ၍ မ်က္ႏွာသစ္ျခင္း ကိုယ္လက္ သုတ္သင္ျခင္းကို ျပဳေတာ္မူသည္။ ထို႕ေနာက္ ဂႏၶကုဋီတိုက္ခန္းသို႕ ျပန္လည္၀င္ေတာ္မူၿပီး သမာပတ္၀င္းစား ကာ ခဏမွ်ခ်မ္းသာစြာ ေနေတာ္မူသည္။ ထို႕ေနာက္ ဆြမ္းခံခ်ိန္ေရာက္ေသာအခါ သကၤန္းေတာ္ကို ရုံေတာ္မူ ၿပီး တစ္ခါတစ္ရံ  တစ္ပါးတည္း တစ္ခါတရံ သံဃာေတာ္မ်ားၿခံရံလွ်က္ ဆြမ္းခံၾကြေတာ္မူသည္။ ထိုသို႕ ၾကြေတာ္ မူေသာအခါ၌လည္း တစ္ခါတရံ တန္းခိုးအမ်ိဳးမ်ိဳး ဖန္ဆင္း၍လည္းေကာင္း တစ္ခါတရံ ပကတိ သဘာ၀အတိုင္း လည္းေကာင္း ၾကြေတာ္မူသည္။

ျမတ္စြာဘုရားၾကြေတာ္မူေလရာတိုင္း ပါရမီေတာ္ေၾကာင့္ ခလုတ္တံသင္း ဆူးေျငွာင့္ ေႏွာင့္ယွက္ျခင္း မရွိ ကမူခ်ိဳင့္၀ွမ္း နိမ့္ျမင့္မညီျဖစ္ေနေသာလမ္းမ်ားလည္း အလိုလိုေခ်ာေမြ႕ေျပျပစ္၍ သြားၾက၏။ ဒကာ ဒကာမ တို႕မွလည္း မိမိတို႕တတ္နိဳင္သေလာက္ သံဃာေတာ္မ်ား ေတာင္းယူပင့္ေဆာင္ၾကကုန္လွ်က္ ျမတ္စြာဘုရား၏ သံပိတ္ေတာ္ကို ယူေဆာင္ကာ ေနရာေတာ္ခင္း၍ ရုိေသစြာ ဆြမ္းလုပ္ေကြ်းၾကကုန္၏။ ဆြမ္းဘုဥ္းေပးၿပီးေနာက္ ျမတ္စြာဘုရားသည္ ဒကာ ဒကာမတို႔၏ စရိုက္ဓာတ္ခံကို ဆင္ျခင္ေတာ္မူလွ်က္ သင့္ေလ်ာ္ေသာ အနဳေမာဒနာ တရားေဟာၾကားေတာ္မူသည္။

ထို႔ေနာက္ ျမတ္စြာဘုရားရွင္သည္ ေက်ာင္းေတာ္သို႔ ျပန္ၾကြကာ နံ႕သာပန္းတို႕ျဖင့္ ထံုမြမ္းထားေသာ စုေ၀းရာမ႑ပ္ေနရာေတာ္၌ ထိုင္ေတာ္မူ၍ ဆြမ္းစားရာမွ ျပန္လာၾကေသာ ရဟန္းေတာ္တို႕ကို ေစာင့္လွ်က္ေန ေတာ္မူ၏။ ရဟန္းေတာ္မ်ားစံုလင္ေသာအခါ ဂႏၶကုဋီေက်ာင္းေဆာင္ေတာ္သို႕ ၾကြေတာ္မူေလသည္။ ဤသို႕ ေန႕စဥ္ နံနက္တိုင္းလုပ္လုပ္ငန္းစဥ္ကို လုပ္ေဆာင္ေတာ္မူခဲ့သည္။

ျမတ္စြာဘုရားသည္ နံနက္ခင္းကိစၥ ၿပီးဆံုးသည့္ေနာက္ ေန႕လည္လုပ္ငန္းစဥ္အျဖစ္ ဂႏၶကုဋီေက်ာင္း ေတာ္အနီး အသင့္ခင္းထားေသာ ေနရာ၌ ထိုင္ေတာ္မူၿပီး ေျခေဆးအင္းပ်ဥ္၌ ရပ္ေတာ္မူလွ်က္ ရဟန္းေတာ္မ်ား အား ဒုလႅဘတရားငါးပါးကို ေန႕စဥ္ေဟာၾကား သတိေပးေတာ္မူၿမဲျဖစ္သည္။῾῾ရဟန္းတို႕ မေမ့ေလ်ာ့ေသာသတိ တရားႏွင့္ေနၾက။ ေလာက၌ ျမတ္စြာဘုရားပြင့္ထြန္းေတာ္မူျခင္းသည္ ျဖစ္ေပၚခဲေပ၏ ၊  လူအျဖစ္ကိုရျခင္းသည္ ခက္ခဲေပ၏၊ သဒၶါတရားႏွင့္ျပည့္စံုျခင္းသည္ ခက္ခဲေပ၏၊ ရဟန္းအျဖစ္ကိုရခဲေပ၏၊ သူေတာ္ေကာင္းတရားကို နာၾကားရဖို႕ခက္ခဲေပ၏᾿᾿။ ဒုလႅဘတရားေဟာၾကား သတိေပးၿပီးလွ်င္ ကမၼ႒ာန္းေမးေလွ်ာက္ေသာ ရဟန္းတို႕အား သင့္ေလွ်ာ္ ေသာကမၼ႒ာန္းကို ေပးေတာ္မူသည္။ ကမၼ႒ာန္းသင္ယူၿပီးေသာ ရဟန္းေတာ္မ်ား မိမိတို႕ႏွင့္ သင့္ေလွ်ာ္ေသာ ဆိတ္ၿငိမ္ရာသို႕ အသီးသီးၾကြေရာက္၍ ကမၼ႒ာန္းတရားပြားမ်ားအားထုတ္ၾကေလသည္။

ကမၼ႒ာန္းေပးၿပီးေနာက္ ဂႏၶကုဋီေက်ာင္းေတာ္သို႕၀င္ေတာ္မူကာ အလိုေတာ္ရွိလွ်င္ ေခတၱခဏက်ိန္းစက္ ေတာ္မူသည္။ က်ိန္းစက္ရာမွ ထေတာ္မူၿပီးလွ်င္  တစ္ေလာကလံုးကို ၿခံဳ၍ ေခ်ခြ်တ္ထိုက္ေသာ သတၱ၀ါေ၀ေနယ် မ်ားရွိ - မရွိ အၿမဲရႈၾကည့္ေတာ္မူေလသည္။ ျမတ္စြားဘုရား သီတင္းသံုးရာေဒသရွိ ဒကာ ဒကာမတို႕သည္ ညေနခ်မ္းကာလေရာက္လွ်င္ အေဖ်ာ္ ယမကာ ပန္းနံ႕သာစသည္ ယူေဆာင္လွ်က္ တရားနာယူရန္ ေက်ာင္းေတာ္သို႕ ေရာက္လာစည္းေ၀းၾကသည္။ ထိုအခါ ျမတ္စြာဘုရားသည္ တရားနာမ႑ပ္ရွိေနရာေတာ္၌ သီတင္းသံုးေတာ္မူလွ်က္ သင့္ေလွ်ာ္ေသာတရားကို ေဟာၾကားေတာ္မူေလသည္။

ျမတ္စြာဘုရားရွင္သည္ တစ္ေန႕တာ ေဆာင္ရြက္ဖြယ္လုပ္ငန္းမ်ားျပဳလုပ္ၿပီးေနာက္ ေရခ်ိဳးေတာ္မူလိုလွ်င္ ေရခ်ိဳးအိမ္သို႕၀င္ေတာ္မူကာ ေရသပၸါယ္ေတာ္မူသည္။ အလုပ္ေကြ်းရဟန္းကလည္း ဘုရားရွင္ေနရာေတာ္ကို ဂႏၶကုဋီပရိ၀ုဏ္အတြင္း၌ ခင္းထားရေလရာ ေရသံုးသပ္ေတာ္မူၿပီးလွ်င္ ထိုေနရာသို႕ ကိုယ္ရုံလက္ကန္ေတာ့ထိုး ေတာ္မူလွ်က္ တစ္မုဟုတ္ခန္႕မွ် တစ္ပါးတည္း ကိန္းေအာင္းစံေနေတာ္မူေလသည္။ ခဏၾကာလွ်င္ ထိုထိုအရပ္မွ ရဟန္းေတာ္မ်ား လာေရာက္ဆည္းကပ္ၾကကုန္၏။  ျမတ္စြာဘုရားသည္ ညဥ့္ဦးယံတစ္ခ်ိန္လံုး ထိုရဟန္းေတာ္မ်ား ေမးေလွ်ာက္သမွ် ေျဖဆိုေတာ္မူ၍ တရားဓမၼ ေဟာျပေပးေတာ္မူ၏။ ဤသို႕ျဖင့္ ညဥ့္ဦးယံ အခ်ိန္မ်ားကုန္လြန္သြား၏။

ညဥ့္ဦးတံလုပ္ငန္းၿပီးဆံုး၍ ရဟန္းေတာ္မ်ား ျပန္ၾကြၿပီးေသာအခါ နတ္ျဗဟၼာတို႕ဆည္းကပ္ရန္ အခ်ိန္ျဖစ္ ေတာ့သည္။ စၾကာ၀ဠာတိုက္တစ္ေသာင္း၌ ေနၾကကုန္ေသာ နတ္ျဗဟၼာတို႕သည္  မိမိတို႕ဆင္ျခင္စဥ္းစားခဲ့ၾက ေသာ အေမးပုစၧာျပႆနာမ်ားကို ေမးေလွ်ာက္ၾကကုန္၏။ ျမတ္စြာဘုရားသည္ သန္းေခါင္ယံတခ်ိန္လံုး အေမး ပုစၧာျပႆနာအလိုက္ နတ္ျဗဟၼာတို႕ သံသယ ေျပကင္းေအာင္ ေျဖရွင္းေဟာျပေတာ္မူရေလသည္။ မိုးေသာက္ယံကိုကား သံုပိုင္းခြဲေ၀ေတာ္မူလွ်က္ က်င့္ေဆာင္ေတာ္မူေလသည္။ တစ္ေန႕တာလံုး ေဆာင္ ရြက္ေတာ္မူရသျဖင့္ ကိုယ္လက္ပင္ပန္း ႏြမ္းနယ္မွဳေျပေပ်ာက္ေစရန္ ပထမပိုင္းတစ္ခ်ိန္  စႀကၤ ံၾကြျခင္းျဖင့္ကုန္ လြန္ေစသည္။ ဒုတိယပိုင္းတစ္ခ်ိန္မွာမူ ဂႏၶကုဋီေက်ာင္းေတာ္သို႕၀င္၍ လက္ယာနံေတာင္းျဖင့္ ေလ်ာင္းစက္ေတာ္ မူသည္။

တတိယပိုင္း အခ်ိန္ေလ်ာင္းေတာ္မူရာမွ ထေတာ္မူၿပီးလွ်င္ ထက္၀ယ္ဖြဲ႕ေခြထိုင္ေနေတာ္မူကာ ေရွးေရွး ဘုရားရွင္တို႕အထံ၌ ဒါန သီလ စသည္ျပဳခဲ့ဖူးေသာကုသိုလ္ပါရမီထူး ရွိသူမ်ား ရွိ-မရွိ တစ္ေလာကလံုးကို ၿခံဳငံု ၍ၾကည့္ရႈ႕ေတာ္မူေလသည္။ ဤသို႕ျဖင့္ ၂၄ နာရီတြင္း ၁ နာရီေက်ာ္ခန္႔သာ  က်ိန္းစက္ေတာမူလွ်က္ တေန႕တာလုပ္ငန္းစဥ္တို႕ကို ေန႕စဥ္လုပ္ေဆာင္ေတာ္မူၿပီး အခ်ိန္မွန္ အလုပ္လုပ္ျခင္း၏ တန္ဖိုးကို ျပေတာ္မူခဲ့သည္။

ဧည့္သည္ဟူသည္…

“ဧည့္သည္”ဆိုသည္မွာ လာျပီးလွ်င္ ျပန္သြားရသူျဖစ္၏ လာျခင္းကား  “အျဖစ္”  ျပန္ျခင္းကား “အပ်က္” တည္း၊ မိမိရင္တြင္း၌ ျဖစ္ေပၚလာေသာ ၀မ္းသာမႈ၊ ၀မ္းနည္းမႈ၊ ခ်မ္းသာမႈ၊ ဆင္းရဲမႈ တို႔သည္ မိမိထံ ခဏအလည္လာေသာ ဧည့္သည္မ်ားသာ ျဖစ္၏။ မိမိခင္မင္တြက္တာေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ား၊ ပစၥည္းဥစၥာ ရတနာမ်ားသည္လည္း ခဏတာအလည္လာေသာ ဧည့္သည္မ်ားသာ ျဖစ္ပါ၏  “ဧည့္သည္ကို စြဲလန္းလွ်င္ သင္သာ ဆင္းရဲမည္။ ဧည့္သည္ဟူသည္ ဖိတ္ေခၚ၍ လာေသာ ဧည့္သည၊္ မဖိတ္ေခၚပဲ သူအလိုလိုေရာက္လာေသာ ဧည့္သည္၊ ရင္းႏွီးျပီး သူ႕အလိုလိုေရာက္လာေသာ ဧည့္သည္ဟူ၍ သုံးမ်ဳိးသံုးစား ရွိပါသည္။ စာေရးသူသည္ ငယ္ငယ္ေလးက သူငယ္ခ်င္းနဲ႔ ေနရတာ အရမ္း ခုံမင္သည္။ ခုံမင္သည့္ အေလွ်ာက္ မၾကာခဏ စိတ္ဆင္းရဲရသည္။ သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ ေက်ာင္းပိတ္ျပီး ကိုယ့္ဌာနကို ျပန္ၾကသည့္အခါ တစ္ေယာက္ကို တစ္ေယာက္ ကားဂိတ္ ေမာ္ေတာ္ဆိပ္ ေလယာဥ္ကြင္း လိုက္ပို႔ ၾကသည္။ တကယ္ခင္ရင္ တကယ္ခြဲရခက္တယ္ဆိုတာ တရားသေဘာမပါ ေလာကလူသားတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ မ်က္ရည္၀ဲ၀ဲျပီး က်န္ခဲ့/ ထြက္သြားခဲ့ ၾကရတယ္။ တကယ္တမ္းစဥ္းစားၾကည့္ရင္ လူ႔ဘ၀ဆိုတာ လက္ျပ၊ႏႈတ္ဆက္၊ ေၾကြကြဲ၊ထြက္ခြာပါ။ ကေလးဘ၀တုန္းကေတာ့ ပူေဆြးမႈက အေလ်ာ္အစား သိပ္မ်ားဘူး ၾကီးလာေလေလ အေလ်ာ္အစားက ပိုမ်ားေလေလပဲ ဒါေၾကာင့္ သတိေမ့ျပီး ေၾကကြဲေနမည့္ အစား တရားသေဘာနဲ႔ ေတြးၾကည့္ရင္ေတာ့ ပိုထင္သာျမင္သာ ျဖစ္လာတယ္။ အထူး သျဖင့္ တစ္ေယာက္တည္း ဘ၀ကို ျဖတ္သန္းေနတဲ့အခါ ပိုသိလာရတယ္။

ဧည့္သည္ဆိုတာ အလိုအေလ်ာက္လာတဲ့ ဧည့္သည္ေတြက မိတ္ေဆြျဖစ္ေပမယ့္ ဆယ္ေက်ာ္သက္ လူငယ္ေတြအတြက္ေတာ့ မၾကားခ်င္ဆံုး သတင္းပဲ။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္လိုမွ ေရွာင္လို႔ေတာ့ မလြတ္ပါဘူး အဲဒါကေတာ့ “ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏ ပါပဲ။ ဒီအထဲမွာ ေသျခင္းတရားက ပိုအတိက်ဆံုး တရားပဲ” ေသျခင္းတရားကိုေတာ့ လူ႔ေလာကမွာ ေခတ္စားေနတဲ့ လာဘ္ေပးလို႔ မရပါဘူး။ သူက သိပ္တိက်ျပတ္သားတယ္။ ေသမင္းနဲ႔ အခ်ိန္းအခ်က္လုပ္လို႔ မရဘူး။  အလိုအေလ်ာက္ မပိတ္ေခၚပဲေရာက္လာတဲ့ ဧည့္သည္က ေတာ့ အိုျခင္း တရားပဲ။ သူကေတာ့ ဖိတ္ေခၚသည္ျဖစ္ေစ၊ မဖိတ္ေခၚသည္ျဖစ္ေစ၊ သူ႔အခ်ိန္က်ရင္ ေသခ်ာေရာက္လာမွာ မလြဲဧကန္ပဲ။ ေနာက္ဧည့္သည္တစ္ေယာက္ကေတာ့ ပစၥည္းဥစၥာ၊ ေဆာင္အေယာင၊္ ဆင္းရဲ ခ်မ္းသာ၊ ေပ်ာ္ရႊင္ ၀မ္းနည္းမႈေတြပါ။ ဗုဒၶျမတ္စြာကလည္းေျပာပါတယ္  “စိေတၱန နီယေတ ေလာေကာ” တဲ့ စိတ္ကေတာ္ေတာ္အေရးပါတယ္။ ဖိတ္ေခၚျပီးလာတဲ့ ဧည့္သည္ကေတာ့ စိတ္နဲ႔ အမ်ားဆံုးပတ္သတ္ေန တယ္လို႔ စာေရးသူထင္တယ္။ အိုျခင္းနာျခင္းေသျခင္းက သဘာ၀တရား။ ဘယ္လိုမွ ျပဳျပင္ေျပာင္းလြဲလို႔ မရတဲ့ အရာပါ။ ဤသေဘာကုိ  “ျမင္ေအာင္ၾကည့္၊ သိေအာင္က်င့္” ရမည့္ မူ၀ါဒျဖစ္သည္။ ။
                                (သတၱ၀ါ ခပ္သိမ္း အပူကင္း ျငိမ္းခ်မ္း ၾကပါေစ။ ။)